Social Secrets E-zine

In het dagelijkse leven is etiquette belangrijk om sociale interactie tussen mensen goed te kunnen laten verlopen en elkaar zo min mogelijk tot last te zijn. Je stapt bijvoorbeeld niet zomaar op iemand af om jezelf te introduceren en vervolgens jouw bandje/bedrijfje te pluggen. En een gesprek tussen twee wild vreemden verstoren om jouw ongezouten mening over het besproken onderwerp te geven, dat doe je ook niet. Het klinkt allemaal vanzelfsprekend, maar dit soort situaties komen online maar al te vaak voor. Dus net als bij offline situaties, zijn er voor online interactie regels nodig om het sociaal verkeer tussen mensen gladjes te late verlopen. Maar de de aard van het internet kan het de gebruikers van sociale media kanalen een tikkeltje moeilijker maken om met elkaar om te gaan.

Netiquette, een samentrekking van de woorden network en etiquette, is een verzameling van gedragsconventies die in het leven geroepen zijn om interactie via online netwerken in goede banen te leiden2. Gedragsregels voor interactie via online sociale media verschillen in het algemeen niet zo heel veel van de regels voor interactie in het dagelijks leven, vaak komt het neer op gezond verstand. Er zijn echter wel een aantal zaken waarop gelet moet worden bij online interactie, zaken waar je je bij offline interactie vaak minder zorgen over hoeft te maken, maar die bij online interactie grotere gevolgen kan hebben. Deze punten zijn:

Toegankelijkheid
Online sociale netwerken zijn vaak hechte gemeenschappen, waarin het moeilijk is om als nieuweling of niet-kenner een voet tussen de deur te krijgen. Wanneer mensen nieuw zijn binnen een een online sociaal netwerk, of niet over genoeg kennis beschikken over het besproken onderwerp, kan dit van invloed zijn op de interactie met de rest van de gemeenschap. De persoon kan bv. tegenreacties triggeren bij anderen binnen een community, vanwege ondoordachte comments door gebrek aan kennis van de voorgeschiedenis van de community, de regels of het besproken topic. Vaak wordt de term “Lurk Before You Leap” gebruikt bij dit soort situaties. “Lurk Before You Leap” houdt in dat je als nieuw lid van een online community eerst de tijd moet nemen om je bekender te maken met de nieuwe online omgeving, waar jij van plan bent je aan te sluiten en te participeren. Krijg eerst een beetje een idee hoe mensen zich gedragen binnen de omgeving, waarover zoal wordt gesproken en wat de gebruiken/regels zijn, voordat je mee doet. Zo kunnen misverstanden voorkomen worden.

Anonimiteit
De mate waarin de online omgeving anonimiteit toe laat, beïnvloed de mate waarin de gebruiker risico’s durft te nemen in zijn/haar gedrag binnen deze omgeving.
Anoniem kunnen participeren in een online omgeving kan ervoor zorgen dat mensen meer risico’s gaan nemen in hun interactie met anderen, men is minder terughoudend en voelt zich ook veiliger dan wanneer de indentiteit bekend is.
In het algemeen vertonen mensen eerder sociaal onaanvaardbaar gedrag, wanneer zij het gevoel hebben dat de andere persoon zich verder van hen af bevindt. Bovendien maakt anonimiteit het mogelijk voor mensen om niet afgerekend te worden op hun woorden en daden online.
Dit kan negatieve interactie als gevolg hebben. Men kan zich bv. vrijer voelen om persoonlijke meningen/standpunten te uiten en anderen aan te vallen op hun standpunten. Maar andersom kan een anoniem profiel ook het wantrouwen bij andere participanten binnen de gemeenschap opwekken, omdat men niet weet met wie men nu precies communiceert.

Cultuurverschillen
Offline is locatie een bepalende factor voor mogelijkheden tot interactie. Verschillende culturen zijn van elkaar gescheiden op basis van geografie, maar online speelt deze factor geen rol. Het globale karakter van internet biedt mensen van over de hele wereld de mogelijkheid om zich aan te sluiten bij een online social community.
Maar deze verscheidenheid aan culturen binnen één community zorgt weer voor extra uitdagingen op het gebied van communicatie en interactie. Wanneer deze grote groep mensen, met verschillende achtergronden bijelkaar komen op één plek, is de kans groter dat er conflicten kunnen ontstaan op basis van culturele verschillen zoals geloofsovertuigingen, etniciteit, taalbarrières en misinterpretaties. Het maakt het moeilijker voor gebruikers van sociale media om te bepalen wat aanvaardbaar gedrag is binnen een community of niet.

Non-verbale communicatie
Wanneer mensen face-to-face interacteren zijn er naast het gesproken woord ook andere zaken waar je informatie uit kan halen. Intonatie, gezichtsuitdrukkingen, lichaamshouding , spreeksnelheid, stem volume, kortom non-verbale communicatie, kunnen verduidelijken wat de spreker bedoelt en voelt. Bij online communicatie is dit vaak moeilijker te pijlen, doordat de communicatie daar vooral schriftelijk is. Het toevoegen van afbeeldingen, emoticons en audio kunnen hierbij uitkomst bieden. Bij juist gebruik kan het effectief zijn om een boodschap over te brengen, maar bij verkeerde interpretaties kan het ook rampzalige gevolgen hebben

Ook zijn sommige stijlen van spreken niet geheel geschikt voor online gebruik. Sarcasme is bijvoorbeeld een stijl waar voorzichtig gebruik van moet worden gemaakt. Het is een stijl die moeilijk te vertalen is tussen offline en online situaties, lezers kunnen sarcastisch bedoelde boodschappen verkeerd opvatten en denken dat het serieus bedoeld is, wat weer tot misverstanden en conflict kan leiden. Ook met humor moet voorzichtig omgesprongen worden. Bij humor is, net als bij sarcasme, de interpretatie ervan erg afhankelijk van de kleine non-verbale signalen van de zender. Bovendien verschilt “a sense of humour” tussen personen en culturen, wat de een als grappig beschouwt, kan voor een ander beledigend zijn.

Platform
Dynamiek van de interactie is platform afhankelijk. Dat wil zeggen, de manier waarop mensen met elkaar omgaan via
sociale media is afhankelijk van het platform waarop zij zich op dat moment bevinden. Want verschillende vormen van sociale media kanalen (blog, microblog, netwerk etc.) vragen om verschillende vormen van sociale interactie, gedrag wat bij het ene platform normaal of zelfs gewenst is, kan bij een ander platform totaal ongepast zijn.
Zo is het op Twitter volgen van een persoon een kwestie van een klik op de muis. Gebruikers volgen en zelf gevolgd worden is gewenst gedrag op dit platform, dat je de persoon die je volgt niet persoonlijk kent speelt niet zo’n grote rol.Maar bij netwerk sites zoals Facebook ligt dit anders. De nadruk ligt hier meer op persoonlijke relaties en gebruikers moeten vriendschapsverzoeken dan ook eerst bevestigen om jou als het ware toestemming te geven om hen te volgen. Vriendschapsverzoeken versturen aan of het volgen van wild vreemden wordt bij dit soort sites juist niet op prijs gesteld.

Door deze “knelpunten” zou je bijna kunnen zeggen dat etiquette belangrijker is bij online interactie dan bij offline interactie!